Mẹo TOEIC Part 1: Cẩm Nang Chiến Thuật Xử Đẹp Tranh Tả Người & Vật

Chào các em! Trong cấu trúc đề thi TOEIC Listening mới nhất, Part 1 (Tranh tả cảnh/tả người) chỉ còn lại vỏn vẹn 6 câu hỏi. Nhiều bạn vì thấy số lượng câu ít nên có tâm lý chủ quan, bỏ qua không ôn luyện kỹ. Đây là một sai lầm cực kỳ tai hại!

Part 1 đóng vai trò là “bước chạy đà” tâm lý. Ăn trọn điểm Part 1 không chỉ giúp các em tích lũy điểm số dễ dàng mà còn tạo sự hưng phấn, tự tin trước khi bước vào những “trận chiến” khốc liệt hơn ở Part 2, 3, 4.

Tuy nhiên, đề thi ETS những năm gần đây (đặc biệt là các bộ đề ETS 2024, 2025, 2026) ngày càng tinh vi. Họ không còn ra những câu mô tả quá lộ liễu mà lồng ghép rất nhiều từ đồng nghĩa (paraphrasing) và bẫy từ loại. Bài viết này, Tiếng Anh Thầy Quý sẽ phân tích chuyên sâu từ gốc rễ cấu trúc, từ vựng đến các tuyệt chiêu “bẻ bẫy” giúp các em tự tin gom trọn 6/6 điểm Part 1.

PHẦN 1: TƯ DUY PHÂN LOẠI TRANH – CHÌA KHÓA VÀNG KÍCH HOẠT VÙNG TỪ VỰNG

Trước khi băng cassette vang lên, các em có khoảng 1m30s (thời gian đọc hướng dẫn – Direction). Hãy tận dụng triệt để “thời gian vàng” này để quét qua cả 6 bức tranh và phân loại chúng vào 3 nhóm chính:

1. Tranh tả người (Man/Woman/People): Chiếm đa số (4 – 5 câu).
2. Tranh tả vật/phong cảnh (Objects/Scenery): Hoàn toàn vắng bóng con người (1 – 2 câu).
3. Tranh hỗn hợp (Người + Vật): Có người nhưng bối cảnh xung quanh rất phức tạp (Dạng tranh phân loại điểm 800+).

Mỗi dạng tranh có một cấu trúc ngữ pháp và trọng tâm nghe hoàn toàn khác nhau. Việc định hình trước định dạng sẽ giúp não bộ tự động kích hoạt vùng từ vựng liên quan, loại bỏ các tạp âm nhiễu khi nghe.

PHẦN 2: CHIẾN THUẬT CHINH PHỤC TRANH TẢ NGƯỜI (TẬP TRUNG ĐỘNG TỪ)

Với tranh có người, quy tắc cốt lõi là: Hành động của con người quyết định đáp án. Đến 90% đáp án đúng sẽ được chia ở thì Hiện tại tiếp diễn S + is/are +V -ing

Thay vì nhìn bức ảnh một cách mơ hồ, các em hãy áp dụng chiến thuật “Tam bộ thu phóng” (Zoom vào 3 bộ phận) theo đúng thứ tự ưu tiên dưới đây:

1. TAY (Hành động của bàn tay – Tập trung 70%)

Bàn tay là nơi thực hiện hầu hết các hành động trong phòng làm việc, công trường hay nhà hàng. Đề thi ETS cực kỳ thích khai thác các sắc thái hành động của tay thông qua các động từ sau:

• Holding / Grasping / Gripping: Cầm, nắm, giữ một vật (Ví dụ: He is holding a cup of coffee.)
• Pointing at / to: Chỉ tay vào cái gì (Ví dụ: She is pointing at a chart on the wall.)
• Reaching for: Vươn tay để lấy vật gì đó (chưa chạm vào vật).
• Typing on / Writing: Đang gõ bàn phím hoặc viết lách giấy tờ.
• Operating: Vận hành, sử dụng máy móc (Ví dụ: The man is operating some heavy machinery.)
• Carrying / Lifting: Mang vác hoặc nhấc vật gì lên.

2. MẮT (Hướng nhìn của ánh mắt – Tập trung 20%)

Nếu tay của nhân vật đang để không hoặc bị che khuất, hãy nhìn ngay vào mắt của họ. Ánh mắt hướng đi đâu, đáp án sẽ nằm ở đó:

• Looking at / Gazing at: Nhìn vào (mức độ phổ thông).
• Examining / Inspecting: Xem xét, kiểm tra kỹ lưỡng (Mẹo: Thường dùng khi nhân vật nhìn vào tài liệu, động cơ ô tô, hoặc hàng hóa trong siêu thị).
• Staring at: Nhìn chằm chằm.

Mẹo nâng cao từ Thầy Quý: Khi thấy nhân vật nhìn vào màn hình máy tính hoặc một cuốn sách/tờ giấy, ETS rất ít khi dùng lại từ Looking, họ sẽ dùng từ nâng cao là studying hoặc reviewing (Ví dụ: She is studying a document.).

3. DÁNG VẺ & TƯ THẾ (Tổng thể cơ thể – Tập trung 10%)

Chỉ khi hành động của Tay và Mắt không rõ ràng, các em mới dùng đến tư thế để chọn đáp án:

• Standing: Đứng (Đặc biệt chú ý cụm: Standing in a line – đứng thành hàng).
• Sitting: Ngồi (Chú ý: Sitting across from each other – ngồi đối diện nhau).
• Leaning against / over: Tựa vào (tường, lan can) hoặc cúi người phía trên cái gì (Ví dụ: He is leaning over the counter.)
• Kneeling: Quỳ gối (Thường gặp trong tranh sửa xe, làm vườn).

PHÂN TÍCH SÂU: Cạm bẫy “Trang phục” giết chết điểm số (Putting on vs. Wearing vs. Adjusting)

Đây là chiếc bẫy tinh vi và kinh điển nhất của Part 1, xuất hiện năm này qua năm khác khiến hàng ngàn thí sinh mất điểm oan. Các em buộc phải phân biệt được Hành động và Trạng thái:

• Putting on / Trying on (Hành động đang diễn ra): Mô tả quá trình mặc quần áo, đeo kính, đội mũ. Điều kiện để đúng: Tay của nhân vật phải đang cầm món đồ đó và đang thực hiện động tác xỏ tay vào áo, đội mũ lên đầu hoặc đeo kính lên mắt.
• Wearing (Trạng thái đã hoàn thành): Mô tả việc món đồ đó đã nằm yên vị trên người nhân vật. Nhân vật có thể đang đi bộ, đang nói chuyện, không cần chạm tay vào quần áo. (Ví dụ: The man is wearing a suit.)
• Adjusting / Fastening (Hành động điều chỉnh): Nhân vật đã mặc đồ xong rồi (trạng thái là wearing), nhưng tay họ đang chạm vào cúc áo để cài lại (fastening), hoặc chạm vào gọng kính, cà vạt để chỉnh lại cho ngay ngắn (adjusting).

Phân tích ví dụ thực chiến: Bức ảnh chụp một người đàn ông mặc áo vest rất chỉnh tề, tay anh ta đang đặt ở cúc áo giữa bụng để cài lại.

• Đáp án nhiễu A: He is putting on a jacket. => SAI (Vì anh ta đã mặc xong rồi, không phải đang xỏ tay vào).
• Đáp án nhiễu B: He is changing his clothes. => SAI (Anh ta không hề thay đồ).
• Đáp án đúng C: He is adjusting his clothing. => ĐÚNG HOÀN TOÀN (Hành động tay đang điều chỉnh trang phục).

PHẦN 3: CHIẾN THUẬT CHINH PHỤC TRANH TẢ VẬT / PHONG CẢNH (TẬP TRUNG GIỚI TỪ & TRẠNG THÁI)

Tranh tả vật là nỗi sợ của những bạn yếu từ vựng vì dạng tranh này hay xuất hiện các từ chỉ đồ vật lạ. Tuy nhiên, về mặt cấu trúc ngữ pháp, tranh tả vật lại có một “tử huyệt” giúp các em ăn điểm cực nhanh nếu nắm được quy tắc dưới đây.

Vì không có người, đáp án đúng của tranh tả vật thường sử dụng cấu trúc:

• Bị động của thì Hiện tại đơn: S + is/are + V3/_ed
• Hiện tại hoàn thành dạng bị động (Mô tả kết quả): S + have/has + been + V3/_ed
• Cấu trúc chỉ sự tồn tại: There + is/are + N + Giới từ chỉ nơi chốn

QUY TẮC “BẤT TỬ”: THẤY “BEING” TRONG TRANH TẢ VẬT LOẠI TRONG 1 GIÂY!

Đây là mẹo làm bài kinh điển nhất của TOEIC Part 1. Khi một bức tranh hoàn toàn không có người, bất kỳ đáp án nào vang lên có chứa từ “BEING” (thì Hiện tại tiếp diễn dạng bị động: S + is/are + being + V3/_ed => CÁC EM LOẠI NGAY LẬP TỨC!

• Tại sao? Vì cấu trúc is/are + being + V3/_ed dùng để diễn tả một hành động đang được một ai đó tác động vào vật.
• Ví dụ: Bức ảnh chụp một dãy ghế xếp ngay ngắn trong phòng họp trống.
  • Câu A: The chairs are being arranged. (Những chiếc ghế đang được sắp xếp => Câu này đúng khi và chỉ khi trong tranh có một anh nhân viên đang dùng tay bê ghế, xếp ghế. Tranh không có người mà chọn câu này tức là… ghế tự bay, hoặc có “ma” xếp!) => LOẠI.
  • Câu B: The chairs have been arranged. (Những chiếc ghế đã được sắp xếp xong xuôi => Mô tả đúng trạng thái hiện tại của vật). => CHỌN.

Ngoại lệ duy nhất của quy tắc “Being”:

Từ “Being” chỉ được phép đúng trong tranh tả vật khi nó đi kèm với 3 động từ đặc biệt diễn tả những hành động có thể tự diễn ra bằng máy móc hoặc bản chất tự nhiên mà không cần con người đứng tại chỗ tác động:

1. Display (Trưng bày): Goods are being displayed on the shelves. (Hàng hóa đang được trưng bày trên kệ – bản thân việc chúng nằm ở đó đã mang nghĩa trưng bày).
2. Cast (Đổ bóng): Shadows are being cast on the ground. (Những chiếc bóng đang đổ xuống mặt đất – do ánh nắng mặt trời tự tạo ra).
3. Water (Tưới nước): The plants are being watered. (Cây cối đang được tưới nước – đúng nếu trong tranh có hệ thống vòi phun nước tự động đang hoạt động).

3 Bước Quét Nhanh Tranh Tả Vật:

• Bước 1 – Quét giới từ không gian: Tập trung nghe các giới từ chỉ vị trí tương đối giữa các vật: trên (on), dưới (under), bên cạnh (next to / adjacent to / beside), phía trước (in front of), ở giữa (between / among).
• Bước 2 – Xem xét sự sắp xếp hình khối: * Ghế, hộp xếp chồng lên nhau: Stacked / Piled (up).
  • Xe ô tô, hàng cây xếp thành hàng: Lined up / In a row.
  • Đồ vật nằm rải rác trên bàn/đất: Scattered.
• Bước 3 – Kiểm tra trạng thái đóng/mở: Đặc biệt lưu ý trạng thái của Cửa (Door), Ngăn kéo (Drawer), hoặc Dù che nắng ngoài trời (Umbrella). (Ví dụ: An umbrella has been opened.)

PHẦN 4: TRANH HỖN HỢP NGƯỜI + VẬT (CHIẾN THUẬT NÂNG CAO CHO TARGET 800+)

Đây là dạng tranh “khó chịu” nhất của Part 1 nhằm mục đích phân loại thí sinh lấy điểm cao.

Kịch bản của đề thi: Bức tranh vẽ một người phụ nữ ở tiền cảnh đang cầm một cây sào rất dài (như ví dụ 1 trong ảnh). Trực giác của chúng ta sẽ lập tức tập trung vào người phụ nữ đó xem cô ấy đang làm gì. Tuy nhiên, ETS sẽ đọc 3 câu tả người hoàn toàn sai, và đáp án đúng cuối cùng lại rơi vào câu thứ 4: “Some chairs have been placed on the patio.” (Một vài chiếc ghế được đặt trên sân hiên – mô tả một vật nhỏ xíu ở góc khuất phía sau).

Chiến thuật “Lật ngược ván cờ” cho tranh hỗn hợp:

• Tỉnh táo trước nhân vật chính: Nhân vật chính xuất hiện quá rõ ràng đôi khi chỉ là mồi nhử (bẫy thị giác) để làm các em mất tập trung vào bối cảnh chung.
• Kích hoạt phản xạ nghe vật bọc lót: Nếu nghe qua 2 câu đầu tả người mà thấy động từ sai hoàn toàn so với thực tế, lập tức chuyển tai nghe sang quét các danh từ chỉ vật xung quanh: cái cây (tree), bức tường (wall), hàng rào (fence), phương tiện (vehicle)…
• Loại trừ triệt để: Đối với dạng câu hỏi khó này, phương pháp loại trừ là vũ khí tối thượng. Nghe câu nào thấy sai từ vựng là gạch ngay lập tức, câu cuối cùng dù nghe không rõ nhưng 3 câu kia đã sai thì chắc chắn câu còn lại là đáp án đúng.

PHẦN 5: BẢNG TỔNG HỢP SO SÁNH TOÀN DIỆN LUYỆN TƯ DUY PHẢN XẠ NHANH

 

Để áp dụng vào phòng thi một cách nhanh nhất, các em hãy lưu lại bảng hệ thống hóa tư duy phản xạ siêu tốc này của Thầy Quý:

Tiêu chí so sánh	DẠNG TRANH TẢ NGƯỜI	DẠNG TRANH TẢ VẬT
Trọng tâm nghe	ĐỘNG TỪ (Verbs) chỉ hành động trực tiếp của cơ thể.	DANH TỪ + GIỚI TỪ chỉ vị trí và trạng thái của vật.
Thì ngữ pháp phổ biến	Hiện tại tiếp diễn (Is/Are + V-ing).	Bị động (Is/Are + V3/_ed) hoặc Hiện tại hoàn thành (Has/Have been + V3/_ed).
Từ vựng cốt lõi cần thuộc	Holding, Grasping, Pointing, Examining, Reviewing, Leaning, Operating…	Stacked, Piled, Lined up, Cast shadow, Empty, Occupied, Scattered…
Cạm bẫy lớn nhất	Bẫy trang phục: Putting on (đang mặc) vs. Wearing (đã mặc xong).	Bẫy hành động: Xuất hiện từ Being trong khi phòng trống, không có người.
Đánh giá độ khó	Trung bình: Dễ ăn điểm nếu thuộc các động từ chỉ hành động quen thuộc của tay và mắt.	Khó – Cao: Đòi hỏi vốn từ vựng rộng về thế giới quan xung quanh (Dock, Pavement, Canopy, Pedestrian…).

Các em thân mến, học mẹo và chiến thuật là để giúp chúng ta đi nhanh hơn, nhưng gốc rễ của việc đạt điểm cao TOEIC vẫn là kỷ luật luyện đề và tích lũy từ vựng. Hãy mang ngay bộ bí kíp này áp dụng vào các bộ đề ETS 2025, ETS 2026 mới nhất để thấy được độ hiệu quả thần kỳ của nó nhé!

Nếu các em đang gặp tình trạng:

• Mất gốc tiếng Anh, không biết bắt đầu từ đâu.
• Nước đã đến chân, cần bằng gấp để nộp cho nhà trường kịp xét tốt nghiệp ra trường.
• Nghe băng cassette như “vịt nghe sấm”, không bắt được từ khóa.

Đừng ngần ngại để lại thông tin hoặc đăng ký ngay khóa học TOEIC Cấp Tốc VIP của Tiếng Anh Thầy Quý. Với lộ trình tinh gọn, thực dụng, né bẫy triệt để, Thầy sẽ giúp các em bứt phá Target 600+ chỉ sau một khóa học ngắn hạn.

Dành cho các bạn nào đang có ý định luyện thi hay học TOEIC online cấp tốc cho kỳ thi sắp tới, hiện Tiếng Anh Thầy Quý đang có mở một luyện thi hoàn toàn miễn phí. Chương trình cộng đồng do group GIẢI ĐỀ TOEIC CẤP TỐC 2026 và Giải đề ETS 2026 đồng tổ chức và tài trợ. Chương trình gồm 16 buổi luyện đề ETS cho các thành viên mới của nhóm, với mục đích nhằm hỗ trợ các bạn MỚI ÔN TOEIC và SẮP THI làm quen với cấu trúc đề, ôn luyện lại cách thức làm bài, bí quyết luyện thi được tích lũy từ kinh nghiệm của các thầy cô hay anh chị đi trước. Xem thêm thông tin chi tiết các khóa học bên dưới nhé.